Holandska kompanija Paebbl predstavila je Rebond 300, materijal za koji navodi da je prvi građevinski proizvod na svetu sa negativnim ugljeničnim bilansom. Osim što se koristi kao sirovina u proizvodnji betona, ovo rešenje istovremeno funkcioniše kao provereni instrument za uklanjanje ugljen-dioksida, koji se trajno zadržava unutar izgrađenih objekata.
Rebond 200 i Rebond 300 (Foto: Paebbl)
Rebond 300 nije posebna vrsta cementa, već dopunski cementni materijal, poznat kao SCM (Supplementary Cementitious Material). Osmišljen je kao delimična zamena za portland-cement i može se dodavati standardnim recepturama betona, pri čemu zamenjuje do 30 odsto uobičajene količine cementa.
Prema podacima iz Deklaracije o ekološkim karakteristikama proizvoda (EPD), ugljenični otisak ovog materijala iznosi minus 149 kilograma CO2 po toni. Takav rezultat predstavlja desetostruko poboljšanje ugljeničnih performansi u odnosu na prvu generaciju formulacije koju je razvila kompanija Paebbl.
Oglas
Ubrzana mineralizacija pretvara CO2 u čvrst materijal
Tehnologija proizvodnje zasniva se na ubrzanoj mineralizaciji, procesu kojim se oponašaju prirodne geološke reakcije. U prirodi se ugljen-dioksid tokom više hiljada godina vezuje za određene minerale i postepeno pretvara u kamenu masu. Paebbl je isti princip preneo u kontrolisane industrijske uslove, ali je proces znatno ubrzao korišćenjem sopstvene tehnologije.
Kao krajnji proizvod dobija se fini mineralni prah svetlosive boje. Kada se umeša u beton, ugljenik ostaje vezan u materijalu tokom perioda koji se može meriti geološkim vremenskim razmerama.
Iz kompanije objašnjavaju da su tradicionalni održiviji građevinski proizvodi uglavnom projektovani tako da samo smanje svoj ugljenični otisak. Rebond 300, nasuprot tome, razvijen je sa ciljem da aktivno uklanja ugljen-dioksid i trajno ga skladišti u zgradama, temeljima i drugim građevinskim konstrukcijama.
Primena bez ulaganja u novu opremu
Jedna od ključnih prednosti materijala jeste mogućnost neposrednog uključivanja u postojeće procese proizvodnje. Fabrike prefabrikovanih elemenata, betonare i izvođači ne moraju da nabavljaju dodatnu opremu niti da potpuno menjaju ustaljene postupke rada.
Rebond 300 može se koristiti u postojećim proizvodnim linijama za gotov beton i prefabrikovane elemente. Pri uobičajenim odnosima zamene cementa, materijal može da smanji ukupnu količinu ugrađenog ugljenika u betonskoj konstrukciji za do 40 odsto.
Na taj način svaki objekat ili temelj u kojem je primenjen postaje svojevrsno trajno skladište ugljenika. Paebbl smatra da takva primena može pomoći kompanijama u ostvarivanju ciljeva povezanih sa emisijama iz Scope 3 kategorije, jer smanjenje nastaje zahvaljujući hemijskom sastavu samog materijala.
Svetlija završna obrada za vidljive betonske površine
Dosadašnje zamene za cement često su imale nedostatke u pogledu izgleda. Leteći pepeo, zgura i drugi slični dodaci mogu betonu dati tamnu, neujednačenu sivu nijansu, zbog čega su takvi materijali češće korišćeni u podzemnim delovima objekata, temeljima i drugim skrivenim konstrukcijama.
Rebond 300 razvijen je sa gotovo belom završnom obradom. Njegova svetla boja i sitnozrna struktura omogućavaju primenu i na površinama koje ostaju vidljive, uključujući fasade, infrastrukturu u javnim prostorima i arhitektonske elemente višeg kvaliteta.
Time se proširuje broj mogućih primena, jer projektanti ne moraju da biraju između manjeg ugljeničnog otiska i željenog vizuelnog izgleda betona.
Testiranje u realnim uslovima
Iako novi materijal ima značajan potencijal, njegovo šire prihvatanje zavisiće od potvrđivanja dugoročnih performansi i usklađenosti sa građevinskim standardima. Građevinska industrija oprezno uvodi nove proizvode, posebno kada je reč o nosećim konstrukcijama čija pouzdanost mora biti dokazana kroz ispitivanja i praktičnu primenu.
Kako bi obezbedio podatke iz stvarnih projekata, Paebbl sarađuje sa velikim evropskim građevinskim kompanijama, među kojima su Holcim i Heijmans. Cilj saradnje je testiranje ponašanja materijala u realnim uslovima proizvodnje i izvođenja radova.
Početkom ove godine Rebond 300 je korišćen prilikom izrade industrijske podne ploče površine 420 kvadratnih metara u globalnom maloprodajnom logističkom centru u Nemačkoj. Ploča je dostigla zahtevanu čvrstoću, a radovi su izvedeni bez kašnjenja.
Moguć odgovor na procesne emisije cementne industrije
Mogućnost povećanja proizvodnih kapaciteta biće presudna za širi uticaj novog materijala. Ukoliko Paebbl uspe da proširi proizvodnju, zgrade i infrastruktura mogle bi, osim svoje osnovne funkcije, da služe i kao dugoročna skladišta ugljenika.
Dekarbonizacija elektroenergetskog sistema sama po sebi nije dovoljna za dostizanje neto nultih emisija u građevinarstvu. Tokom proizvodnje cementa nastaju procesne emisije koje potiču iz hemijskih reakcija sirovina i ne mogu se u potpunosti ukloniti samo prelaskom na obnovljive izvore energije.
Materijali poput Rebond 300 mogli bi da doprinesu rešavanju ovog problema smanjenjem udela portland-cementa, primenom nižih procesnih temperatura i pretvaranjem ugljen-dioksida u čvrstu komponentu građevinskog materijala. Umesto da ostane u atmosferi kao otpadni gas, CO2 se na taj način ugrađuje u fizičku strukturu zgrada i drugih betonskih konstrukcija.
