Bušenje rupa, postavljanje tiplova, prašina na podu i naknadno krpljenje zidova mogli bi u budućnosti da postanu ređi poslovi u enterijerima. Argentinski izumitelj Marco Agustín Secchi, koji ima 29 godina, razvio je Ironplac, magnetizujući građevinski materijal namenjen zidovima koji mogu da prihvate predmete sa magnetnom poleđinom, bez eksera, šrafova i bušilice.
Magnetizujući građevinski sistem za mokru i suvu gradnju (Foto: Ironplac)
Iako je reč o proizvodu koji je još u fazi razvoja, prvi pilot-testovi pokazuju da ideja nije samo atraktivan eksperiment za prezentaciju. Suština sistema je jednostavna: zid više ne mora da bude pasivna površina, već može da postane funkcionalan deo prostora, pogodan za kačenje, pomeranje i reorganizaciju različitih elemenata.
Ironplac je na zvaničnim kanalima projekta predstavljen kao magnetizujući građevinski sistem za mokru i suvu gradnju. To znači da je zamišljen i za tradicionalne završne slojeve nalik malterisanju, ali i za enterijerske sisteme zasnovane na pločama.
Materijal bi mogao da se koristi sa cementom, oblogama i premazima, kako bi se novi ili postojeći zidovi pretvorili u površine na koje se predmeti postavljaju bez novih oštećenja.
Prema objašnjenjima autora, ideja je nastala iz svakodnevne frustracije: zašto je i dalje potrebno bušiti zid svaki put kada se kači slika, pomera nosač za alat ili menja raspored u prostoriji. U demonstracijama su prikazani zidovi koji pomoću magneta drže različite predmete, među kojima su alati, noževi, paneli, pa čak i lopata.
Važno je naglasiti da Ironplac nije zamišljen kao aktivni magnet niti kao električni sistem. Prema opisu projekta, materijal koristi posebnu mešavinu sa mineralnim i feritnim punilima, koja završnoj površini omogućava da prihvati magnete, a da pritom zadrži izgled i osećaj uobičajenog zida.
Drugim rečima, zid nije stalno "uključen" i ne privlači nasumično metalne predmete u okolini. On funkcioniše kao pasivna površina koja reaguje tek kada se na nju postavi predmet sa magnetom.
Kod mokre gradnje, proizvod se može pripremati kao završni sloj: meša se sa vodom i nanosi slično tradicionalnoj završnoj obradi. Upravo ta jednostavnost čini koncept zanimljivim za stambene, poslovne i školske prostorije, kao i radionice. Slike, alati, dodaci i organizacioni elementi mogli bi se premeštati bez novih rupa, tiplova, šrafova i popravki.
Za građevinare i investitore ova ideja nije važna samo zbog komfora korisnika. Svako naknadno bušenje, premeštanje i prepravljanje stvara sitna oštećenja, dodatni rad, prašinu, otpad i potrebu za ponovnim farbanjem.
Pojedinačno, to deluje kao mali problem, ali se u stanovima za izdavanje, kancelarijama, radionicama ili objektima koji često menjaju raspored takvi zahvati brzo gomilaju. Prilagodljiviji zidovi mogli bi da se uklope u širi trend smanjenja nepotrebnih intervencija i građevinskog otpada.
Širi kontekst dodatno objašnjava zašto se ovakvi materijali pažljivo prate. Prema navedenim podacima UNEP-a, zgrade su 2022. godine bile odgovorne za 34% globalne potražnje za energijom i 37% emisija ugljen-dioksida povezanih sa energijom i procesima.
Magnetna svojstva cementnih materijala nisu potpuno nova tema. U tekstu se navodi i rad iz 2026. godine, koji potpisuju Hossein Bararjani i saradnici sa Univerzitet Guilan i Univerzitet Adelejd, objavljen u časopisu Results in Engineering.
Istraživanje je analiziralo cementne kompozite sa magnetnim peskom i magnetitnim prahom, pre svega za tehničke primene poput bežičnog prenosa energije i magnetnog senzora. Za razliku od tog naučnog pravca, Ironplac se okreće svakodnevnoj upotrebi u enterijeru.
Projekat se trenutno nalazi na putu od prototipa ka proizvodu. Marco Agustín Secchi je naveo da materijal još nije u prodaji, dok objave projekta prikazuju pilot-testiranja i demonstracije u realnim uslovima gradnje, uključujući sisteme suve gradnje. Formula prolazi i kroz Patent Cooperation Treaty, međunarodni sistem prijave kojim upravlja World Intellectual Property Organization.
Dalji razvoj zavisiće od praktičnih rezultata: koliko opterećenje zid može da nosi tokom vremena, kako podnosi često pomeranje predmeta, vlagu i ponovno farbanje, kao i da li cena može biti prihvatljiva za širu primenu.
Ukoliko Ironplac potvrdi stabilne performanse i stekne poverenje izvođača, arhitekata i vlasnika prostora, bušenje zida za svaku sliku ili policu moglo bi postati navika iz prošlosti.
