Mešavine biljnih čestica i krečnog veziva, ugrađene direktno na postojeći zid, mogu znatno da poboljšaju njegovu toplotnu zaštitu. Istraživanje objavljeno u časopisu Buildings pokazalo je da kod ispitanih izolacija učinak prvenstveno zavisi od gustine ugrađenog materijala, dok izbor vrsta biljaka nije imao značajan samostalni uticaj.
Ilustracija (Foto: AI generated)
Rad potpisuju Judith M. Thornton, Steve Cole, Simon J. Lewis i Iain S. Donnison. Autori su ispitali mogućnosti unutrašnje izolacije masivnih zidova, važne za obnovu postojećih objekata.
Prema podacima navedenim u radu, do sada je izgrađeno 85–95% evropskog stambenog fonda koji će se koristiti 2050. godine, zbog čega energetska sanacija ima ključnu ulogu u smanjenju emisija ugljenika.
Oglas
Za ispitivanje su korišćeni drvenasti delovi stabljika konoplje, miskantusa i slama uljane repice, pomešani sa vezivom na bazi kreča. Odnosi biljnog materijala i veziva iznosili su 1:1, 1:2 i 2:1 prema masi. Menjan je i stepen zbijanja, kako bi se utvrdilo kako gustina utiče na prolazak toplote.
Uzorci dimenzija 450×450mm, debljine 50mm, ugrađeni su uz pomoć privremene oplate na zid od cigle debljine 215mm. Posle četiri nedelje očvršćavanja naneti su završni slojevi maltera. Toplotni fluks i temperature mereni su tokom tri do pet dana, prema standardu BS EN ISO 9869-1:2014.
Kod smeša sa odnosom biljnih čestica i veziva 1:1, koeficijent prolaza toplote celog izolovanog zida, odnosno U-vrednost, iznosio je od 0,59 do 0,75W/(m2K).
Na dva neizolovana dela zida izmerene su vrednosti od 1,31 i 1,84W/(m2K). Niža U-vrednost označava manji prolazak toplote kroz konstrukciju.
Statistička analiza, koja je uzela u obzir razlike između mesta merenja i termina ispitivanja, pokazala je da sa povećanjem gustine raste i U-vrednost, odnosno slabi izolacioni učinak.
Pri uporedivoj gustini nije utvrđen značajan dodatni uticaj vrste biljke ili odnosa biljnih čestica i veziva. Odnos sastojaka ipak može posredno da utiče na rezultat, jer menja gustinu smeše.
Ilustracija (Foto: AI generated)
Pored eksperimentalnog zida, praćene su i dve kuće. U objektu u Velsu, na masivni kameni zid debljine 510mm ugrađeno je 95mm izolacije od miskantusa i krečnog veziva u odnosu 1:1. U-vrednost smanjena je sa 1,69 na 0,52W/(m2K).
U kući u Bristolu, zid od cigle sa 110mm izolacije od konoplje i krečnog veziva dostigao je U-vrednost od 0,45W/(m2K). Za taj objekat nije bilo dostupno merenje pre obnove.
Na osnovu terenskih merenja, procenjena toplotna provodljivost oba ugrađena izolaciona materijala bila je približno 0,07W/(mK).
Ispitane debljine ipak nisu bile dovoljne za U-vrednost od 0,30W/(m2K), koju rad navodi kao opšti zahtev pri obnovi zidova u Engleskoj i Velsu, uz određene izuzetke. Za dostizanje tog nivoa bio bi potreban deblji sloj.
Prednost ovih paropropusnih smeša je prilagođavanje neravnoj podlozi. Kada se krute izolacione ploče postavljaju na neporavnate zidove, iza njih mogu nastati vazdušni zazori koji povećavaju gubitke toplote.
Vlažna smeša može da ispuni udubljenja i nepravilnosti: u ispitivanoj kući u Velsu popunjene su šupljine duboke do 90mm, otkrivene nakon uklanjanja unutrašnjeg maltera.
Iako ispitane smeše imaju slabiji termoizolacioni učinak od ploča sa drvenim vlaknima, mogu biti korisne na mestima gde je ploče teško postaviti, poput spojeva tavaničnih greda i zidova.
Pogodne su i za obnovu starih objekata u kojima treba sačuvati neravne površine ili prilagoditi debljinu izolacije prostoru. Slični rezultati za tri biljne sirovine ukazuju i na mogućnost korišćenja lokalno dostupnih materijala.
Autori naglašavaju da su za svaku eksperimentalnu varijantu imali samo jedan panel, dok su terenska ispitivanja obuhvatila dve kuće. Zbog ograničenog uzorka potrebna su dodatna istraživanja.
Rad se bavio toplotnim svojstvima, pa ostaje da se ispita kako izbor biljke i količina veziva utiču na ponašanje vlage, posebno pri unutrašnjoj izolaciji masivnih zidova.
