Mostovi u Severnoj Americi trenutno se nalaze u lošijem stanju nego bilo gde drugde na svetu, pokazuje novo međunarodno istraživanje koje ukazuje i na afrički kontinent kao područje sa izrazito visokim rizikom od oštećenja i potencijalnih urušavanja. Autori studije smatraju da bi savremene satelitske tehnologije mogle imati ključnu ulogu u ranom otkrivanju problema i sprečavanju ozbiljnih posledica.
Ilustracija
U istraživanju koje je obuhvatilo 744 mosta širom sveta, a objavljeno je u časopisu Nature Communications, naučnici su analizirali stanje dugorasponskih mostova i utvrdili da su objekti u Severnoj Americi, u proseku, u najnepovoljnijem položaju, dok se Afrika nalazi odmah iza.
Studiju je predvodio Pietro Milillo sa Univerziteta u Hjustonu, zajedno sa međunarodnim timom stručnjaka, sa ciljem da se identifikuju najugroženije konstrukcije i ponude rešenja za unapređenje upravljanja rizicima.
Oglas
Jedan od ključnih razloga za ovakvo stanje, kako navode istraživači, jeste starost infrastrukture. U Severnoj Americi najveći broj mostova izgrađen je tokom šezdesetih godina prošlog veka, što znači da mnogi od njih danas dostižu ili premašuju projektovani radni vek. Upravo to značajno povećava verovatnoću pojave oštećenja i strukturalnih problema.
Kao odgovor na ove izazove, tim predlaže primenu satelitskog nadzora pomoću tehnologije Synthetic Aperture Radar, koja omogućava redovna, precizna posmatranja velikih područja uz korišćenje ranije zabeleženih podataka. Ovakav pristup bi omogućio kontinuirano praćenje stabilnosti više od 60 odsto dugorasponskih mostova na globalnom nivou.
Studija se oslanja na metodu Multi-Temporal Interferometric Synthetic Aperture Radar (MT InSAR), koja može da registruje pomeranja konstrukcija i tla na nivou milimetara. Time se dopunjuju klasične inspekcije, jer se mogu uočiti spori procesi poput sleganja terena ili klizišta, ali i neuobičajeni obrasci deformacija na velikim mrežama infrastrukture koji bi inače ostali neprimećeni.
Autori podsećaju da su mostovi među najosetljivijim delovima saobraćajnih sistema. Tradicionalni vizuelni pregledi često su skupi, subjektivni i sprovode se u razmacima od po nekoliko godina, što ostavlja prostor da se rani znaci propadanja previdе.
Iako su senzori za praćenje stanja konstrukcija efikasniji, njihova primena je i dalje ograničena, uglavnom na novije objekte, pri čemu su postavljeni na manje od 20 procenata dugorasponskih mostova u svetu.
Rešenje, prema zaključcima istraživanja, leži u kombinovanju podataka sa postojećih senzora i satelitskih sistema, poput Sentinel-1 Evropske svemirske agencije ili novog NASA NISAR satelita.
Integracijom ovih izvora u procenu ranjivosti mostova smanjuje se neizvesnost u vezi sa njihovim stvarnim stanjem, što omogućava precizniju klasifikaciju rizika, bolju prioritizaciju i efikasnije planiranje održavanja.
Istraživači naglašavaju da ova tehnologija već ima čvrstu naučnu osnovu, ali da još uvek nije postala standardna praksa među nadležnim institucijama. Rezultati studije, međutim, pružaju snažne dokaze da se satelitski nadzor može odmah primeniti kao pouzdan i delotvoran alat u zaštiti ključne infrastrukture.
